Dziecko na drodze część 2: plan działania na nieprzewidziane sytuacje

Autobus odjechał, dziecko straciło orientację albo ktoś obcy namawia je, by poszło z nim w inne miejsce. W takich chwilach przydaje się wcześniej ustalony plan. Podpowiadamy, co omówić z dzieckiem, aby wiedziało, jak zadbać o swoje bezpieczeństwo i uzyskać pomoc.

Dla dzieci stres może być ogromnym wyzwaniem. Oswajanie dziecka ze stresem i przygotowywanie go na różne scenariusze może znacząco zwiększyć jego poczucie bezpieczeństwa oraz umiejętność radzenia sobie z wyzwaniami.

Co, jeśli autobus odjedzie bez dziecka

Sytuacja, w której autobus odjedzie bez dziecka, może być dla niego bardzo stresująca. W pierwszej chwili może pojawić się strach, smutek lub poczucie dezorientacji. Dlatego dziecko powinno przede wszystkim zatrzymać się i nie próbować biec za odjeżdżającym autobusem, ani samodzielnie szukać innej drogi do celu. Powinno pozostać na przystanku lub w jego okolicy i skontaktować się z rodzicem, bądź inną zaufaną osobą. Ważne, aby podczas rozmowy przekazało, na jakim przystanku się znajduje i jaki autobus właśnie odjechał. Jeśli telefon nie działa lub dziecko nie może skontaktować się z bliską osobą, powinno poprosić o pomoc dorosłego, najlepiej pracownika komunikacji miejskiej, policjanta lub osobę pracującą w pobliskim punkcie usługowym. Ważne jest, aby nie oddalało się z miejsca, w którym zostało i nie wsiadało do przypadkowego autobusu lub samochodu osoby nieznajomej.

Gdy dziecko się zgubi …

Jeśli dziecko nie rozpoznaje okolicy, nie powinno szukać drogi na chybił trafił. Niech zatrzyma się w bezpiecznym miejscu i, jeśli może, zadzwoni do rodzica. W opisaniu lokalizacji pomogą nazwa ulicy, numer budynku, nazwa przystanku lub widocznego sklepu.

… i zgubi telefon

Zgubienie telefonu to nie tylko utrata cennego sprzętu. To również stres, zwłaszcza jeżeli dziecko korzystało z niego, aby kontaktować się z rodzicem lub sprawdzić drogę. Przydatna może okazać się wbudowana aplikacja, dostępna w większości telefonów, pozwalająca na monitorowanie lokalizacji urządzenia. Jeżeli telefon nie odnajdzie się w szybkim czasie, należy zablokować kartę sim. Jeżeli dziecko korzystało na telefonie  z aplikacji bankowej lub mObywatela, należy zadzwonić na infolinię, aby konsultant usunął urządzenie z list zaufanych. Warto też zgłosić sprawę na policję.

Brak telefonu wymaga prostego planu zastępczego. Dziecko powinno pozostać w bezpiecznym, najlepiej publicznym miejscu i poprosić o pomoc zaufanego dorosłego. Wskażcie dziecku osoby, do których może zwrócić się o pomoc: policjanta, strażnika miejskiego, pracownika sklepu lub komunikacji miejskiej. Może powiedzieć: „Zgubiłem się. Proszę pomóc mi zadzwonić do rodzica”. Warto, by dziecko znało numer telefonu do opiekuna. Można też przygotować kartkę z numerami kontaktowymi do rodziców lub dziadków, schowaną w plecaku.

Warto uczulić dziecko, aby w takiej sytuacji nie przyjmowało pomocy od przypadkowej osoby, która proponuje zabranie go do domu.

Gdy czyjeś zachowanie budzi niepokój

Rozmawiajcie o konkretnych zachowaniach: namawianiu do wejścia do samochodu, pójścia w ustronne miejsce, zachowania spotkania w tajemnicy czy podawania informacji o domu i rodzinie. Sam fakt, że ktoś zna imię dziecka albo przedstawia się jako znajomy rodzica, nie jest powodem, by z nim odchodzić czy jechać. Zasady odbierania dziecka i wszelkie zmiany ustalajcie wcześniej.

Dziecko musi wiedzieć, że ma prawo odmówić rozmowy i odejść w stronę innych ludzi. Jeśli ktoś je śledzi, chwyta lub próbuje zatrzymać, może głośno zawołać: „Proszę o pomoc! Ratunku!”. Nie musi czekać, aż dorosły pozwoli mu odejść. Te zasady dotyczą również zachowania osoby, którą dziecko zna.

Gdy dziecko jest świadkiem kolizji na drodze

Wyjaśnijcie dziecku, że priorytetem jest jego własne bezpieczeństwo: dziecko nie powinno wchodzić na jezdnię ani podchodzić do rozbitego pojazdu. Może zawołać dorosłego, zadzwonić pod numer 112 i spokojnie powiedzieć, gdzie doszło do kolizji, co się stało oraz czy widzi osoby poszkodowane. Operator może zadawać dodatkowe pytania, dlatego dziecko powinno pozostać na linii i wykonywać jego polecenia.

Przećwiczcie w domu, jak opisać miejsce i powiedzieć, co się stało. Wystarczy zacząć od prostych informacji, na przykład: „Jestem przy przystanku obok szkoły. Przystanek nazywa się X. Samochód potrącił rowerzystę”. Potem należy odpowiadać na pytania operatora i stosować się do jego poleceń.

Wytłumaczcie dziecku, że numer 112 służy sytuacjom wymagającym pilnej interwencji służb, na przykład gdy ktoś jest ranny lub istnieje bezpośrednie zagrożenie. Odjazd autobusu czy zgubiony telefon bez dodatkowego zagrożenia nie są powodem do połączenia alarmowego.

Gdy dziecko jest pasażerem podczas kolizji

Omówcie również sytuację, w której dziecko jest pasażerem samochodu lub autobusu uczestniczącego w kolizji. Powinno wówczas słuchać poleceń ratowników. Nie powinno wysiadać wprost pod nadjeżdżające pojazdy ani wracać po pozostawione rzeczy. Jeśli pojawia się ogień lub dym, pozostawanie w pojeździe może być niebezpieczne.

Jeśli dziecko jest ranne, powinno od razu powiedzieć o tym dorosłemu lub ratownikowi. Gdy żaden dorosły nie może wezwać pomocy, a sytuacja tego wymaga, dziecko może zadzwonić pod 112. Kontakt z rodzicem jest ważny, ale nie powinien opóźniać wezwania służb w sytuacji zagrożenia.

Zapewnij dziecko o wsparciu

Zapewnij dziecko, że może zadzwonić do Ciebie po pomoc również wtedy, gdy pomyliło trasę, zgubiło swój telefon lub zrobiło coś wbrew ustaleniom. W takiej sytuacji najpierw pomóż mu bezpiecznie wrócić do domu. Rozmowę o przyczynach i zasadach zostaw na później. Lęk przed karą nie powinien powstrzymywać dziecka przed kontaktem z Tobą w sytuacji zagrożenia.

Na koniec wybierzcie jeden scenariusz i ustalcie konkretne kroki: gdzie poczekać, kogo poprosić o pomoc i co powiedzieć. Upewnij się, że dziecko potrafi opowiedzieć ten plan własnymi słowami. W stresie łatwiej skorzystać z kilku znanych wskazówek niż z długiej listy zakazów.

Źródła:

• Numer alarmowy 112 — Jak zgłaszać: https://www.gov.pl/web/numer-alarmowy-112/jak-zglaszac
• Numer alarmowy 112 — Co zgłaszać: https://www.gov.pl/web/numer-alarmowy-112/co-zglaszac
• Policja — Co każdy rodzic powinien wiedzieć: https://www.policja.pl/pol/aktualnosci/261066%2CzagininieNIEzapomniane-co-kazdy-rodzic-powinien-wiedziec.html

Przeczytaj też:

Dziecko na drodze: od znajomości zasad do bezpiecznych decyzji